Hoe ontstaan wervellichaambreuken?

Voor het breken van een wervellichaam komen verschillende oorzaken in aanmerking: osteoporose, een ongeval of kanker. Maar in veel gevallen lijken de gevolgen wel op elkaar: Nadat het beschadigde wervellichaam is ingezakt – men spreekt van een compressiefractuur – verliest de complete wervelkolom zijn stabiliteit; hij kan gaan vervormen en een deel van de beweeglijkheid gaat verloren. Mensen die eraan lijden klagen over hevige pijn in de rug, die beperkingen in het dagelijks leven en een vermindering van hun levenskwaliteit tot gevolg heeft.

In zeldzame gevallen kan het door de breuk van een wervellichaam tot een kneuzing van het ruggenmerg of de ruggenmergzenuwen komen – in het ergste geval leidt dit zelfs tot verlamming of gevoelsstoornissen.

Osteoporose is de meest voorkomende oorzaak voor wervellichaambreuken. Deze ontstaan vaak bij de overgang tussen de borst- en de lendewervelkolom. Typisch bij osteoporose is een wigvormige afplatting van de wervellichamen, men spreekt ook van compressiefracturen.

Deze worden veroorzaakt door niezen, hoesten of andere plotselinge bewegingen, zogenaamde kleine traumata. Maar bij osteoporose kunnen wervels ook spontaan – zonder enige invloed van buitenaf – gaan inzakken.

Bij verschillende kankeraandoeningen kunnen zich dochtertumoren, zogenaamde metastasen, in het bot nestelen. Daartoe behoren vooral borst- en prostaatkanker, maar ook long- of nierkanker. In veel gevallen zijn de metastasen te vinden in wervellichamen, waar ze botsubstantie vernietigen en op die manier zorgen voor een afname van de botdichtheid. Mensen die hierdoor worden getroffen voelen pijn in de rug, veroorzaakt door het groeien van de metastasen. Daarnaast kunnen wervellichamen spontaan – zonder enige invloed van buitenaf – of door kleine traumata zoals niezen of hoesten ineenzakken.

Bij een auto-ongeluk of een val kunnen er door het enorme geweld dat op het lichaam inwerkt één of meerdere wervellichamen breken. Vaak gaat dit gepaard met begeleidend letsel aan de tussenwervelschijven, de gewrichtsbanden of het ruggenmerg. Soms raakt het wervellichaam zo sterk beschadigd dat met van een instabiele fractuur spreekt.

Afhankelijk van de oorzaak en de aard van de klachten kan de behandelend arts de pijn in eerste instantie proberen te verzachten met conservatieve methoden. Daartoe behoren pijnstillers, steunkorsetten en bedrust.

Zijn de wervellichaambreuken echter instabiel, of is er sprake van verlamming of gevoelsstoornissen, dan is een grotere operatie noodzakelijk, waarbij de ingezakte wervellichamen met behulp van platen weer worden opgericht.

Een alternatief is om de patiënt te helpen door middel van een vertebroplastie of kyfoplastie – dit kan echter alleen bij stabiele wervellichaambreuken.